door A. Algra, T. Wever, Franeker

Gereformeerde Kerken, 117-118

[Bandung – Gereformeerde Kerk]

In het Naripankerkje konden plm. 100 kerkgangers een plaats vinden. Het werd op den duur te klein. Maar er kwamen bovendien nog andere moeilijkheden. Het kerkje was nog altijd eigendom van Ds. Wijers. Deze kreeg een geschil met de kerkeraad en zei de huur op. Zelfs raakte hij kerk, pastorie en paviljoen kwijt aan een grondspeculant voor ƒ 75.000,--. Deze man verkocht het meteen voor een bedrag ver boven een ton. De gemeente zocht tijdelijk zijn toevlucht in de landraadzaal ("natuurlijk" kan er wel bij). De makelaar wilde het Naripankerkje ook wel aan de gemeente verkopen, maar hij vroeg een veel te hoge prijs. Daar de gebouwen niet direct behoefden gebruikt te worden, werd het nog voor 20 maanden ingehuurd en kon de landraadzaal weer worden verlaten. Sedert 1918 werden al gelden ingezameld voor nieuwbouw. Zelfs de diaconiecollecten werden afgeschaft en vervangen door collecten voor het kerkbouwfonds. We zullen later zien, dat Ds. Bakker een dergelijke wijze van handelen scherp veroordeelde.
Br. De Gaaij Fortman bracht in Nederland ƒ 3.448, 23 bijeen voor de te bouwen kerk. In febr. 1918 werd in de kerkeraad besloten, om naar een geschikt bouwterrein om te zien en dit werd gevonden "tegenover de Van Deventerschool", zoals het verslag het uitdrukte. 12 september 1920 besloot de kerkeraad onder leiding van Ds. Aalders, om voort te varen. Dr. Bavinck werd nog bevestigd in de Naripankerk, maar een half jaar later kon het nieuwe bedehuis in gebruik worden genomen. Dat geschiedde op 23 december 1920. De bouw had een maand of zes geduurd.
In "De Heraut" stond een zeer enthousiaste beschrijving van de plechtigheid. Dr. Bavinck hield een feestpreek over Psalm 125:2: Rondom Jerusalem zijn bergen, alzo is de Here rondom degenen, die Hem vrezen. Had hij geschikter tekst kunnen kiezen? Rondom Bandoeng waren immers, naar welke richting men ook keek, bergen. Dr. Bavinck preekte bij deze gelegenheid voor het eerst in toga en er werden enkele wijzigingen in de liturgie (blijvend) aangebracht, o.a. het opstaan tijdens de voorlezing van het apostolicum. De 24ste december was er een ontmoetingsavond van de gemeenteleden en de buitenleden. Vele van deze verstrooiden logeerden bij de broeders en zusters in de kota. Op eerste kerstdag was de kerk bijna vol (186 van de 200 plaatsen bezet). De bouwkosten hadden ƒ 37.000,-- bedragen. Toen de gemeente haar kerkgebouw in gebruik nam, telde zij 259 zielen. Zestien jaar later was dat aantal ruim 900 en toen was de kerk natuurlijk veel te klein. In 1938 is zij dan ook uitgebreid en gemoderniseerd, wat in het handboekje van de Geref. Kerken in Indië met één zin werd gememoreerd: Bandoeng zette de kerkmuren uit. In 1941 was het aantal leden boven de 1000!
In 1924 kon Dr. Bavinck een nieuwe pastorie naast de kerk bettrekken, maar al was dat allemaal prachtig, mooier nog was het getuigenis van Ds. H.A. Wiersinga te Medan in 1925:"Bandoeng is een ideale gemeente met uitnemende verhoudingen. De financiële moeilijkheden zijn op voortreffelijke wijze opgelost en enkele jaren daarvoor schreef Dr. Harrenstein al over 'het wonder Bandoeng' "

Gereformeerde Kerken, 277-278

[Bandung – Gereformeerde Kerk]

Na oktober 1945 kon het Tjiboenoetkerkje niet meer gebruikt worden, omdat Bandoeng in een zuidelijk republikeins en een noordelijk "geallieerd" deel werd gesplitst. De grens werd de spoorlijn. Het Tjiboenoetkerkje werd echter nog gebruikt door Christen-Bataks en Chinezen, die het beschermd hebben tegen aanslagen van Indonesische benden. De Pieterskerk (Prot.) stond wel in het noordelijk deel, maar zo dicht bij de demarcatielijn, dat het niet mogelijk was om er diensten te houden. Trouwens het was in heel Bandoeng niet veilig en daarom werden de godsdienstoefeningen in allerlei gebouwen gehouden: de Prot. Oosterkerk, het gebouw van de Christian Science, ziekenhuizen, evacuatiecentra e.d. Bandoeng was feitelijk een groot Rapwikamp.
In maart 1946 drongen de "geallieerden" de Republikeinen terug tot Dajeuhkolot en werd Bandoeng-zuid dus veroverd. Op Palmzondag kon de eerste dienst in de Pieterskerk worden gehouden en op Goede Vrijdag in de Geref. kerk.