Laatste waarnemingen zijn gedaan in 2017.
De wandeling in PDF formaat.

Begin van de wandeling: Setasiun Jogjakarta (Station Toegoe – 1927, Cousin).

Station Toegoe

ILW Yogyakarta 3 Tugu Kota Baroe Setasiun JogjakartaToen de trein in Djokja stil hield, zocht ze het perron met haar ogen af, ontdekte haar schoonzuster Loerni en haar zwager Ribowo, wenkte hen en voelde zich een ogenblik later door twee hartelijke handen gegrepen. Loerni nam de baby voorzichtig in haar armen. Zo liepen ze het perron af, zwijgend, haastig.
[Djojopoespito – Buiten het gareel, 119] 

Overal waar de trein [in 1932] op het lange traject van Bandoeng naar Djokjakarta langs kwam, stonden inheemsen te juichen en op de stations waar de trein stopte, was het zwart van de inheemsen die Soekarno wilden huldigen In Djokjakarta waar Soekarno zijn reis onderbrak, werd hij door een grote menigte vergezeld naar de woning van Dewantoro, de inspirator van het Taman Siswo-onderwijs, jegens wie hij van verbondenheid wilde getuigen.
[Het Koninkrijk der Nederlanden, 11a, 346-347]


Rechts: Spoorwegovergang.

Zooals bekend, is de spoorbaan tusschen de stations Djokja-Toegoe en Djokja-Lempoejangan het drukste verkeerspunt van geheel Indië. Daar passeeren bijna alle treinen van en naar Ooster- en Westerlijnen S.S., alle treinen N.I.S. lijn Semarang-Vorstenlanden, lijn Djokja-Magelang en lijn Djokja-Brossot. Die baan kruist den Toegoeweg en vlak bij dat kruispunt liggen de voornaamste hotels [De Locomotief, 29 Juni 1910] 


Ga linksaf: Jl Mangkubumi (Toegoe(weg).
Rechts: Gebouw achter schutting (Hotel Toegoe).

Hotel Toegoe

ILW Yogyakarta 3 Tugu Kota Baroe Hotel ToegoeImmers geschiedde de reis van Batavia naar Soerabaja, onder de werking der van 1 November 1894 af gegolden hebbende regeling van den loop der treinen, in drie dagen, waarbij de reizigers te Tasikmalaja en te Djokjakarta moesten overnachten, de nieuwe dienstregeling, welke bij besluit van 6 November 1895 No. 28 werd goedgekeurd, maakte het mogelijk om met ingang van 5 Januari 1896 dien afstand in twee dagen af te leggen, met overnachting te Maos. [...]
Toch ging een zucht van verlichting op toen op 1 December 1909 de exprestrein Bandoeng – Soerabaja werd ingevoerd, zoodat de reizigers van Batavia naar Soerabaja het traject in 1½ dag konden doen met een overnachting te Bandoeng of te Djokja. [Indië, geïllustreerd weekblad, 9, 435]


Rechts: (no. 20) Naamloos (Autohandel Fuchs en Rens).

ILW Yogyakarta 3 Tugu Kota Baroe Autohandel Fuchs en RensMaatschappij tot voortzetting der zaken voorheen Fuchs & Rens.
De Hoofdzetel van deze Maatschappij is gevestigd te Batavia, waar haar bedrijf thans ongeveer zes-en-vijftig jaar bestaat. Zij heeft op Java te Batavia, Soerabaja, Semarang, Bandoeng en Djokjakarta en op Sumatra te Medan, haar eigen Showrooms, Garages en Reparatie-werkplaatsen, ondergebracht in gebouwen, die alle ook haar eigendom zijn. Voorts heeft zij een eigen Inkoopkantoor te Amsterdam. De Maatschappij heeft thans de Alleenvertegenwoordiging voor geheel Nederlandsch-Indië van de ‘Chrysler’-, ‘Packard’- en ‘Renault’-Automobielen, ‘White’- en ‘Renault’-Vrachtwagens, ‘Fruehauf’-Aanhangwagens, ‘Firestone’-Banden, ‘Prest-O-Lite’-Batterijen en ‘Stewart’-Accessoires. De tegenwoordige Directeuren der Maatschappij zijn de Heren D.Rens en H.Ukkerman. [De Koloniale Roeping, Adv 14] 


Rechts: (No. 22) Braak liggend terrein – Nieuwbouw.

Toko Oen, Restaurant en Ice Cream Palace.
Op een ochtend als ik in Toko Oen, 'de' Chinese lunchroom van Jogja, aantekeningen zit te maken – buiten trilt de lucht als gesmolten glas boven het asfalt – schetteren vanuit een naburig huis de klanken van een Carmen-potpourri door de hoofdstraat Malioboro: het stadsorkest repeteert.
[Haasse – Krassen op een rots, 167] 

Duizenden menschen zaten op de trottoirs van den Toegoeweg en al maar kwamen troepjes Kliwons, Bekels en andere goden en godjes voorbij. De koeloek op ’t hoofd, de sarong in statige plooien. kalm, statig, recht voor zich uit ziend en ieder met een troepje volgelingen.
[Gonggrijp – Brieven van Opheffer, 201-202] 


Op het kruispunt heette de weg rechtdoor “Djetis” en de 2de weg links “Kranggan.

Men schrijft ons uit Jogja: De bouwplannen zijn de wereld nog niet uit; meer dan een Europeaan wil gronden hebben aan den grooten weg naar Toegoe, waarvoor evenwel hooge prijzen worden gevraagd en waar dan Chineesche winkeltjes zullen moeten worden opgeruimd. [De Locomotief, 8 September 1911] 
Ter hoofdplaats zullen de Kranganweg en de Djetiswijk, die het noordelijk gedeelte der kota vormen, doch in een schandelijken toestand verkeeren, binnenkort ter dege onder handen worden genomen. [De Locomotief, 5 Januari 1917] 


Ga rechtsaf: Jl Sudirman (Toegoe-wetan of Gondolajoe).
Links: Tugu.

ILW Yogyakarta 3 Tugu Kota Baroe Toegoe wetan of GondolajoeMet mijn chauffeur Wijono heb ik weer zo’n typisch Indonesisch probleem. Hij wil me perse naar Dieng – tempels en zwavelbronnen – rijden en me in Wonosobo, het dichtstbijzijnde enigszins geciviliseerde dorpje laten overnachten. Het is duur (voor hier) en begrotelijk: één mens in een busje waarin voor zeven plaats is. Hij goochelt met cijfers en voorstellen, geeft me ritjes in de buurt zogenaamd voor niets, wil me ook nog naar de Merapi rijden en is een goede vriend en buurman van Dick H., dus (?) betrouwbaar. Hij is vijftig-achtig en maakte een grapje over het fallus-vormige monument, de Tugu, dat midden op een kruispunt staat en wel zó dat de sultan van Yogya er vanuit zijn paleis naar kon zitten kijken. 'Hij, met al zijn vrouwen, hij moest wel! Elke dag een half uur, mefrau, voor inspiratie!' Leuk hoor. Bapak Wijono heeft zelf tien kinderen...
[De Vreede – Mijn reis, 50-51] 


Links: The Phoenix Hotel.

ILW Yogyakarta 3 Tugu Kota Baroe Phoenix HotelDeze villa uit 1918 werd al voor de 2de wereldoorlog omgebouwd tot hotel.
Bezienswaardig is het glas in lood, de vloeren en tegelwanden.

Na 1920 zag je in onze koloniale samenleving een duidelijke hang naar vereuropesing. De Hollandse vrouwen liepen haast nooit meer in sarong kabaja, alleen op zondag werd rijsttafel gegeten, er was weinig belangstelling voor inheemse kunst en cultuur, men ging naar Duitse en Amerikaanse films, danste en zwom in hoofdzakelijk door blanken bevolkte hotels en zwembaden, en de nieuwbouwhuizen werden zo Europees mogelijk gemaakt, kleiner, met minder of geen bijgebouwen, glas-in-loodramen inplaats van de jaloezieluiken, deuren uit een stuk in plaats van de ingewikkelde jaloeziedeuren met spagnoletten en schuifjes, witte tegeltjes; overal. In die huizen was het meestal benauwd, on-Indisch maar toch niet echt Europees.
[Ferguson – Nu wonen daar andere mensen, 221-222] 


Rechts: Vóór de brug lag vroeger op het glooiend terrein west van de rivier de kampung Bondalayu.

ILW Yogyakarta 3 Tugu Kota Baroe kampung BondalayuHedenmorgen had op Bondolajoe, alhier, een groote slametan plaats voor eenige honderden inlanders, waarmede officiëel de werkzaamheden voor de stadsuitbreiding zijn begonnen.
Bij het feestmaal, dat op kosten van den sultan werd gegeven, waren verschillende Europeesche en inlandsche bestuurs- en andere ambtenaren tegenwoordig, alsmede de directeur der sultanaatswerken.
Op het terrein der stadsuitbreiding *] wordt begonnen met den aanleg van wegen, waterleiding, riolen en pleinen; tevens worden verschillende grondcomplexen gereed gemaakt voor den woningbouw. [De Locomotief, 24 Januari 1917 a] 
*] Gelegen tussen de huidige Jl Jenderal Sudirman en de spoorlijn.


Ga de Kali Code over; (de weg heette van hier af vroeger Gondhokoesoeman).
Rechts: Kampung Code.

ILW Yogyakarta 3 Tugu Kota Baroe Kampung CodeRomo Mangun is weg, maar de rehabilitatie van de allerarmsten in een illegale kampong op steile oevers van de Kali Code, waarmee hij eind jaren zeventig begon, wordt voortgezet. Het project, dat hem landelijk bekend maakte, heeft hij overgedragen aan studenten. En wie weet wat die straks, elk op eigen houtje, met de opgedane ervaring ergens anders gaan beginnen. Eigenlijk heet hij Yusuf Bilyarta Mangunwijaya, maar in de kampong wordt deze katholieke priester respectvol aangesproken als Romo Mangun.
De kampong zelf maakt een allesbehalve rijke, maar wel frisse indruk. Overal bloeiende planten in afgedankte blikken en bij het gemeenschapshuis hebben altijd wel een paar vrouwen iets te koop of ze houden tenminste een oogje op de kinderen, die zich aan de waterkant vermaken met een kleine wip. ‘Speeltuin’ staat er met sierlijke letters op een bord. Verderop doen vrouwen de was. Ze kijken op naar wie passeert. Eerst verbaasd, maar dan met een verraste glimlach. Europeanen komen hier niet elke dag. [Groeten van Java, 81-85] 


Steek de Jl Nyoman Oka / Jl Faridan Noto (Sultans Boulevard) over.

De nieuwe weg, die van Bondolajoe over de Kali Tjodé naar de nieuwe wijk loopt en 20 Meter breed zal zijn werd in Sultansboulevard gedoopt. [De Locomotief, 11 Juli 1917a] 


Ga rechtsaf: Jl Suroto (Matramanboulevard).
Rechts: Dinas Kebudayaan – Monumen Sudirman.

ILW Yogyakarta 3 Tugu Kota Baroe Monumen SudirmanDat bevel was eigenlijk overbodig: toen Hatta zijn handtekening zette, hadden stafofficieren aan Soedirmans ziekbed (enkele uren later zou deze in een draagstoel Djokjakarta verlaten) al besloten dat de guerrilla onmiddellijk zou worden ingezet. [Het Koninkrijk der Nederlanden, 12, 941-944] 
De Sultan werd belast met de gezagsuitoefening – dat gezag droeg hij weer over, toen Soekarno en Hatta op 7 juli onder luide toejuichingen in Djokjakarta arriveerden. Maar extatischer nog was het welkom dat drie dagen later aan Soedirman werd bereid, toen deze, gekleed in zijn verschoten legerjas, de stad binnenreed. [Het Koninkrijk der Nederlanden, 12, 980-981]; zie ook Aantekeningen per plaats – Yogyakarta.

Vier dagen later was er rumoer in de stad, gedrang, gejoel, een soort optocht. Het leger keerde terug uit de maquis! In een gammele constructie van bamboe werd legeraanvoerder Soedirman naar het centrum gedragen. Hij was uitgemergeld door de tbc en zag eruit als een asceet. In zijn paleis nam Soekarno hem grootmoedig in de armen.
[Reybrouck – Revolusi, 475-476] 


Ga terug en steek de Jl Sudirman over.
Rechts: Jl Sudirman 75 – Museum Dharma Wiratama (Leger Museum) – in renovatie tot 2018.
              [Open van 8.00 – 14.00; za en zo dicht (?)].

ILW Yogyakarta 3 Tugu Kota Baroe Museum Dharma Wiratama... de tweede militaire actie doorgedreven. Djokja werd bezet en de kopstukken der Republiek, Soekarno, Hatta, Sjahrir en Hadji Agoes Salim werden op Sumatra geïnterneerd. Toen greep de Veiligheidsraad in: de strijd moest worden gestaakt, de leiders van de Republiek moesten op vrije voeten worden gesteld, vóór 15 Maart 1949 moest de interimregering gevormd zijn, er zouden vóór 1 October verkiezingen gehouden moeten worden en de souvereiniteit zou uiterlijk 1 Juli 1950 overgedragen moeten zijn. In Augustus ’49 werd toen een begin gemaakt met de besprekingen over de overdracht van de souvereiniteit, die op 27 December plaatshad.
[Koch - Verantwoording, 269] zie ook Aantekeningen Algemeen – Resoluties VN 


Ga rechtdoor: Jl Cik Ditiro (Dr. Yap Boulevard).
Links: 7 – R.S. Mata “Dr. Yap” (Prinses Juliana Gasthuis voor Ooglijders. (1923, Fermont-Taen-Cuypers).

Dr. Yap

ILW Yogyakarta 3 Tugu Kota Baroe Prinses Juliana Gasthuis voor Ooglijders 01Er is veel oogziekte hier en veel huiduitslag. Wie een groote menigte bij elkaar ziet, niet in de stad, waar zorgvuldige kleeding een aangenamen schijn spreidt over uitgemergelde gedaanten, maar op de velden, waar de menschen half-naakt aan het werk te voorschijn komen zooals zij werkelijk zijn, krijgt een indruk van verregaande zwakte en lichamelijke ontaarding: een troep kinderen is een allerdroevigst schouwspel; niets kinderlijks meer is er in die hoekige holle gezichten met rood-ontstoken oogen, niets dat er uitziet of het wil groeien, aan de scharminkelige kleine lichamen. Maar lichamelijk leed is er ook in andere streken van Java veel en erg onder gering volk. [De Wit – Natuur en menschen in Indië, 80-81] 

 

ILW Yogyakarta 3 Tugu Kota Baroe Prinses Juliana Gasthuis voor Ooglijders 01ILW Semarang 3 Autorit Ambachtsschool voor Inlanders

Het was Dinsdag j.l. 21 [November 1922] dezer een groote dag voor dr. Yap Hong Tjoen, beter en meer algemeen bekend als: dr. Yap. [...] Dan begaf het gezelschap zich naar het reeds ver uit den grond gerezen gebouwen-complex, alwaar Z.H. den Sultan den ‘eersten’ steen officieel inmetselde. [Het Indische Leven, 4-16, 311] 
De Sultan van Djokjakarta legt den ‘eersten’ steen.→
Op den voorgrond Prins Pakoe Alam en de moeder van Dr. Yap.
[Het Indische Leven, 4, 311]


Rechts: (no 30) – Naamloos (Klooster St Carolus Boromeus en Noviciaat).

Moeder-overste heeft me verteld, dat de zusters, die hierheen komen van te voren zich wel moeten beraden op de ernst van haar besluit en haar wil tot offervaardigheid, want alleen in geval van uiterste noodzaak keren zij naar het vaderland terug. Nooit meer? Neen, zegt ze, dat is nu eenmaal het offer.
[Romein-Verschoor – Met eigen ogen, 82-83] 


Rechts: R.S. Panti Rapih (R.K. Ziekenhuis St. Carolus van de Zusters 'van Onder de Bogen' uit Maastricht – 1929, AIA)

ILW Yogyakarta 3 Tugu Kota Baroe R K Ziekenhuis St CarolusDe kamers van het ziekenhuis komen aan de ene kant alle op een overdekte galerij uit, die ze hier emper noemen, aan de tegenover liggende zijde hebben ze alle een soort waranda, die hier voorgalerij heet. Vanuit mijn bed kijk ik door die voorgalerij op een ruim grasveld met bomen, breedvertakte flamboyants, die nog een enkele bloesem van hun inderdaad vlammende bloei over hebben.
[Romein-Verschoor – Met eigen ogen, 74-76] 

Toen de Japanners de nonnen als laatste van de Hollandse vrouwen naar de kampen overbrachten, redde men de inrichting voor inbeslagneming, door de leiding over te dragen aan de weinige Javaanse zusters. Dat voorkwam wel niet, dat er tijdens oorlog en ‘militaire acties' van alle kanten ‘gerequireerd' werd, maar men bleef zo goed en zo kwaad als het ging toch draaien.
[Romein-Verschoor – Met eigen ogen, 77] 


Ga de Jl Cik Ditiro terug.
Ga 2de straat linksaf: Jl Kartini.
Ga rechtsaf: Jl Dewi Sartika.

ILW Yogyakarta 3 Tugu Kota Baroe Raden Dewi SartikaHet was mede daarom, dat R.A. Dèwi Sartika [1884-1947] het initiatief nam tot de oprichting der meisjesschool ‘Kaoetamaän Istri’ (officieel Sekolah Istri genaamd), welke mede door den krachtigen steun, dien de heer C. den Hamer verleende, in 1904 geopend kon worden. Geen schoolkennis alleen wilde zij daar onderwijzen, neen, meisjes moesten worden uitgerust met al die kundigheden, welke haar te pas konden komen in haar huwelijk, welke haar in staat zouden stellen betere huismoeders te zijn.
De resultaten van dit – eerst zeer bescheiden – pogen waren zóó gunstig, dat de school weldra een groote vermaardheid kreeg; niet alleen in Bandoeng en de Preanger, maar ook ver daar buiten. Haar school telt dan ook het grootste aantal leerlingen, dat een Gouvernements Inlandsche School 2e klasse *] tellen mag, nl. 210, en voortdurend moeten aanvragen om plaatsing worden afgewezen. [Indië, geïllustreerd weekblad, 6, 511-514] 

[November 1922] In Bandoeng werd de Zilveren Ster van Verdienste uitgereikt aan Raden Dewi Sartika, hoofd van de Sekolah Kaoetamaän Istri. [Het Indische Leven,4-14, 271] 


Dit eereteken heeft de vorm van een ster met twaalf geparelde punten en wordt onderscheiden in vijf klassen: de groote gouden ster, de kleine gouden ster, de groote zilveren ster, de kleine zilveren ster en de bronzen ster. [Geïllustreerde Encyclopaedie van N-I, 988-989]
*] De scholen der tweede klasse behielden voorloopig een leergang van drie jaar, het leerplan omvatte in hoofdzaak enkel lezen, schrijven en rekenen. [Insulinde, 173-174] 


Ga rechts en linksaf Jl Samratulangi.
Steek de Jl Sudirman over.
Links: R.S. Bethesda (Petronella Hospitaal) Intern volkomen gerenoveerd.

Petronella Hospitaal

ILW Yogyakarta 3 Tugu Kota Baroe Petronella Hospitaal

De twee grote ziekenhuizen, dat van de missie en dat van de zending, bestrijken met het kleine, voorlopige, academische ziekenhuis de stad met een groot omliggend gebied. De Javaan kent een veel sterker familiebinding dan wij en is, vooral buiten de steden nog vreemd aan onze verslaving aan klok en kalender. Wat let hem dus met zijn hele gezin en niet voor een uurtje, maar voor een hele dag een zieke bloedverwant te bezoeken?
[Romein-Verschoor – Met eigen ogen, 76-77] 

In het zendingsziekenhuis is een klein jongetje opgenomen, dat het ongeluk gehad heeft zijn nekje te breken en het bijzondere geluk, dat hij er levend is afgekomen. Maar zijn hoofdje hangt er bij als een geknakte bloem. De chirurg legt de vader, die zelf verpleger is, uit, dat alleen een riskante operatie het kind voor een ellendige invaliditeit kan bewaren.
[Romein-Verschoor – Met eigen ogen, 87-89] 


Ga even naar rechts en daarna linksaf: Jl Johar.
Ga rechtsaf: Jl Suhartoyo (Progoweg).
T-kruising met Jl Suroto.
Rechts, aan de overkant op de hoek van de Jl Sabirin (Soembinglaan): Perpustakaan Kota [bibliotheek].

Tussen deze en de volgende zijstraat in zuidelijke richting (naar links) lag Karta Pusaka.

Nu was het vast en zeker afgesproken, gisteren, door de telefoon, dat ik afgehaald zou worden, door Lies S., de directrice van Karta Pustaka, het Erasmushuis hier ter stede. Maar Lies was te laat. Zij zei dat mijn vliegtuig te vroeg was: dat kan natuurlijk ook...
[De Vreede – Mijn reis, 30-31] 

De Nederlandse Openbare Leeszaal en Bibliotheek in Jogja trekt veel bezoekers; de directrice kan het aantal aanvragen voor Nederlandse lessen nauwelijks verwerken.
[Haasse – Krassen op een rots, 129] 

Uiteraard moet alles wat cultuur betreft en door Nederland wordt bekostigd op een koopje, en men is niet altijd even gelukkig met de gezonden boeken. Ook in Indonesië hebben de Nederlands-lezenden behoefte aan meer ‘geëngageerde' literatuur die maatschappelijke problemen behandelt, zowel op politiek, religieus, sociaal, seksueel en psychologisch terrein. Vaag heerst de gedachte dat er hier en daar wel enige censuur wordt uitgeoefend,
[Ferguson – Nu wonen daar andere mensen, 74-75] 


Ga linksaf: Jl Suroto (Matramanboulevard).
Ga de 2de straat rechtsaf Jl Sajiyono (Wilislaan).
Links: SMA 3 (Algemeene middelbare school).

AMS

ILW Yogyakarta 3 Tugu Kota Baroe Algemeene middelbare school 01ILW Yogyakarta 3 Tugu Kota Baroe Algemeene middelbare school 02Linker foto: oudste gedeelte; rechter foto later gebouwde voorkant aan de Jl Yos Sudarso.

[Maart 1920:] [...] de bouw van de Algemene Middelbare School te Djokja, den 15den dezer bij de aanbesteding te Semarang voorlopig is toegewezen aan den Djokjaschen bouwkundige Reuneker, voor de somma van f 541 550, als laagste inschrijver. [Indisch Bouwkundig Tijdschrift-23, 116] 

Het was een volkomen normaal verschijnsel, dat met de Mulo niet het eindstadium was bereikt. Er moest een schooltype komen, dat de leerlingen even ver bracht als de H.B.S. en dat op de Mulo aansloot. Logisch was dat men de Mulo’s niet uitbreidde tot vijfjarige scholen, want het grootste deel der leerlingen kon in de maatschappij volstaan met de kennis, die in drie jaar werd bijgebracht. Maar voor een minderheid was verdergaand algemeen vormend onderwijs noodig. Hiertoe werd een schooltype ingesteld, dat in een cursus van drie jaar in aansluiting op de Mulo beter voor inheemschen geschikt onderwijs gaf dan de H.B.S., maar toch aan het op die school verstrekte onderwijs gelijkwaardige kennis verspreidde. [Insulinde, 192-193] 


Steek Jl Faridan Notto over (Kroonprinslaan).
Ga rechtdoor: Jl Patimura / Ungaran (Meraboelaan).
Links: SDNG 1 (Gouv. Eur. Lagere school).
Links: Huria Kristen Batak Protestan (Gereformeerde Kerk – 1923, Vliegenthart).

‘Zij gezegend wie komt: met de naam van de Heer.
Wij, uit het huis van de Heer, verwelkomen u met de zegen’.
Psalm 118: 26

 

Gereformeerde kerk

ILW Yogyakarta 3 Tugu Kota Baroe Europeesche Gereformeerde Kerk DjokjakartaDe gemeente als zoodanig werd geïnstitueerd op 5 November 1913, maar bleef in nauw contact met de Javaansch Gereformeerde Zendingskerk te Djokja. Ook in haar gebouw werden de eerste jaren de godsdienstoefeningen gehouden. Later, toen de Eur. Ger. Gemeente zich uitbreidde, vooral door uitbreiding van het Christelijk Onderwijs ter plaatse, en de behoefte aan een eigen gebouw voor het houden der godsdienstoefeningen steeds grooter werd, werd de kliniek van het Petronella-hospitaal welwillend tere harer beschikking gesteld. Maar ook die kliniek voldeed op den duur niet en toen dan ook 1 Januari 1920 de Eur. gemeente volkomen zelfstandig kwam te staan naast de Javaansche, werden dadelijk plannen gemaakt om zoo spoedig mogelijk over te gaan tot kerkbouw. Door de welwillende medewerking der authoriteiten werd een geschikt terrein in de nieuwe wijk spoedig gevonden. Maar de groote moeilijkheid was om aan de noodige gelden te komen, daar natuurlijk van subsidie voor een dergelijke bouw geen sprake was. Men deed daarom in eigen kring wat mogelijk was, en wendde zich meteen tot de Gereformeerde Kerken in Holland om steun. [Het Indische Leven, 4-49, 969] 


Ga linksaf Jl Nyoman Oka (Sultans Boulevard).

De nieuwe weg, die van Bondolajoe over de Kali Tjodé naar de nieuwe wijk loopt en 20 Meter breed zal zijn werd in Sultansboulevard gedoopt. [De Locomotief, 11 Juli 1917a] 


Links: (no 18) [RK] Pastoran Kotabaru (Kliniek).
Rechts: Jl Telemoyo (Telomojolaan) (Bisschoppelijk Seminarie – 1928, uitbreiding in 1934, Taen).

Seminarie

ILW Yogyakarta 3 Tugu Kota Baroe R K Seminarie Djocdja[1927] Het nieuwe R.K. Seminarie te Djocdja [aan de westzijde van het complex], welk fraai gebouw is ontworpen en uitgevoerd door het bekende Architecten-bureau Hulswit-Fermont-Cuypers. [Het Indische Leven, 9, 554] →

Er waren ook nog professoren van de Jezuïetenopleiding voor priesters te Djokja of Malang. Ze gaven tot in het laatste kamp college in de Thomistische filosofie. Hun toehoorders hadden het voordeel van de lege maag, want dan kun je echt beter dan anders moeilijke dingen in je opnemen. Het college was zo helder als glas, maar dan wel van een soort, dat onmiddellijk beslagen raakte en ondoorzichtig werd. Ik begreep alles wat de professor heel langzaam en zeker vertelde, maar tijdens de korte wandeling van de barak naar de mijne, was ik het alweer kwijt. Ik heb een keer tegen hem gezegd: ‘U kunt me niet wijsmaken, dat Javaanse priesterstudenten, die ook nog onze achtergronden van westerse cultuur missen, uw colleges wel begrijpen’. Hij zei alleen maar: ‘Wel na tien maal herhalen’.
[Alberts – Een kolonie, 105-106] 


Rechts No 3 (Ingang Klooster van de paters Jezuïeten en Ignatius College).

ILW Yogyakarta 3 Tugu Kota Baroe Ignatius CollegeDe Spanjaard Ignatius van Loyola (1491-1556) stichtte in 1534 ‘de Sociëteit van Jezus’.

Aangezien het aantal wereldlijke geestelijken te gering bleef, verzocht de aartsbisschop van Utrecht [in eerste instantie] den Jezuïeten zich te willen belasten met de missie in Ned.-Indië.[...]
Het Apostolisch Vicariaat van Batavia, met hoofdzetel te Batavia, omvattende de residenties Bantam, Buitenzorg, Semarang, de regentschappen Batavia, Mr. Cornelis, Koedoes, Pati, Magelang en Temanggoeng, alsmede de gouvernementen Jogjakarta en Soerakarta.
De zielzorg in dit vicariaat is toevertrouwd aan de Sociëteit van Jezus: de Paters Jezuïeten, terwijl als medewerkers werkzaam zijn Minderbroeders Franciscanen en de Missionarissen van de Heilige Familie. [Geïllustreerde Encyclopaedie van N-I., 855-860] 


Rechts, op de hoek: Gereja Katolik Santo Antonius – Gereja Kotabaru.

ILW Yogyakarta 3 Tugu Kota Baroe R K Kerk St Antonius PaduaILW Yogyakarta 3 Tugu Kota Baroe St Antonius
R.-k. Kerk St Antonius van Padua (1926, Taen).

In het begin van de jaren twintig van de vorige eeuw heeft een gulle geefster de Jezuïeten de middelen geschonken om op Java drie kerken te bouwen, Dat werden de kerken in Muntilan, Surakarta en Yogyakarta.

Er was echter een voorwaarde aan verbonden: de kerken moesten toegewijd zijn aan de H. Antonius van Padua. En zo staat het beeld van Antonius, van de orde van de Franciscanen, voor een kerk van de orde van de Jezuïeten. Staat er daarom geen toelichting onder het beeld ...?


Volg de weg naar links Jl Abubakar Ali (Boulevard Jonquière).
Recht vooruit de poort van het stadion.

ILW Yogyakarta 3 Tugu Kota Baroe stadionILW Yogyakarta 3 Tugu Kota Baroe stadion 2Er waren sportdemonstraties in het stadion in Jogja: knotszwaaien door meisjes, die kennelijk het rhythmisch dansgebaar van nature in de botten zat en natuurlijk een baseball-wedstrijd, want zijn we op weg naar one-world-or-none of niet?
Voor ons op de ere-tribune zitten de jonge sultan en de president van de Gadjah Mada-universiteit. Ze spreken... Nederlands. Zeker niet omdat ze geen van beiden iets anders kennen. Misschien om het ingewikkelde protocollaire probleem te ontgaan van hoog- en laag-Javaans of Indonesisch, want een sultan, ook een die zijn functie neergelegd heeft, blijft een sultan, maar een oud Leids student kan in een universiteitspresident niet louter alleen de onderdaan zien. Maar ook wel omdat de Indonesische intellectueel van boven de 25 het Nederlands nog altijd voor in de mond ligt.
[Romein-Verschoor – Met eigen ogen, 65-66] 


Houd rechts aan, Jl Yos Sudarso (Sportboulevard / Sportplein).
Ga na Klinik Mata Sehati rechtsaf: Jl Lempuyangan.
Ga twee maal de spoorbaan over.
Ga linksaf: Jl Lempuyangan (Lempoejangan).
Rechts: De voormalige kampong Lempoejangan.

Maandenlang is er in Jogja geen sprake geweest van pest. Totdat in de afgeloopen week zich plotseling weer drie gevallen met doodelijken afloop bij inlanders hebben voorgedaan. Opnieuw in den omtrek van Lampoenjangan, de kampong waar zich destijds de eerste en meeste pestgevallen voordeden, vielen slachtoffers. [De Locomotief, 25 Mei 1917] 


Links: Stasiun Lempuyangan.

Stasiun Lempuyangan

ILW Yogyakarta 3 Tugu Kota Baroe Stasiun LempuyanganOp Djokja zochten we Mevrouw Ter Horst op, zooals ik u reeds schreef. Ze was heel aardig voor ons, haalde ons van ’t station af, waar ze ons echter misliep, daar we een station eerder waren afgestapt; zij had eene rijsttafel voor ons klaar. We kwamen alleen om haar te groeten, doch zij had wat met me te bespreken.
[Kartini – Door duisternis tot licht, 78-79] 
21 Febr. 1869. Mijns inziens, en voor zoo ver ik nu reeds oordeelen mag, heeft Java op dit oogenblik aan niets anders behoefte als aan spoorwegen; niet aan kleine brokjes spoorweg, zooals in de Vorstenlanden, maar aan een groot spoorwegnet, hetwelk voor het Java van thans dezelfde bron van welvaart en vooruitgang worden moet als de in 1810 door Daendels aangelegde groote straatweg voor het Java van toen geweest is.
[Huet – Brieven II, 60-61]